Yapay Yaşam Çok Yakında!
Posted by admin on January 27th, 2008
Laboratuar ortamında üretilmiÅŸ ilk kromozomu ekim ayında yarattıklarını açıklayan bilim adamlarının “yapay yaÅŸam çok yakında” sözü doÄŸrulandı. Science Dergisi’nde dün yayınlanan makalede, Amerikalı uzmanların “sentetik kromozomu” nasıl elde ettikleri anlatılıyor. Bir sonraki adımda yaratılan bu yapay kromozom, canlı bir hücreye yerleÅŸtirilecek ve ortaya ilk yapay organizma çıkacak.
AMERİKALI biyolog ve girişimci Craig Venter (61), kimyasal maddeler kullanarak bir bakterinin DNA dizilimini hangi bilimsel yöntemlerle aynen oluşturduğunu, Science Dergisi’nin dün yayımlanan son sayısında anlattı.
1990’larda devlet tarafından finanse edilen bilim adamlarıyla insanın genetik kodunu çözme yarışına giren ve son dönemde okyanuslarda daha önce bilinmeyen genleri arayan Craig Venter, “Son çalışmamız, yeni bir hayat yaratma yolunda nihai olmasa bile çok önemli bir adım” dedi. Venter’ın Maryland eyaletindeki “J. Craig Venter Enstitüsü”nde (JCVI) çalışan ekibi, yapay yaÅŸamın en verimli formunu yaratmak amacıyla, önce az sayıda gene sahip basit bir bakteriyi seçti. “Mikoplazma genitalyum” adlı bakterinin 485 geninden 100 tanesinin hayati iÅŸleve sahip olmadığı keÅŸfedildi.
CANLIYI ÖRNEK ALDI
Uzmanlar, “mikoplazma genitalyum” adlı basit bir bakterinin bütün DNA ÅŸifresini, kimyasal maddeler kullanarak laboratuvarda yeniden yarattılar. 485 gendeki 582 bin baz çiftinden oluÅŸan ÅŸifre, bugüne kadar yapay yollarla üretilmiÅŸ en büyük gen kodu. Bir önceki denemede ancak bundan 20 kat daha kısa bir ÅŸifre yaratılabilmiÅŸti. Süreci Science Dergisi’ne anlatan uzmanlar, bu iÅŸlemi, hazır bir bilgisayara iÅŸletim sistemi kurmaya benzettiler.
SARMAL KOPYALAR
Sentetik kromozomun oluÅŸturulması için, aralarında Nobel ödüllü bilim adamı Hamilton Smith’in de bulunduÄŸu ekip, uzun DNA sarmalları inÅŸa ederek iÅŸe baÅŸladı. Her bir sarmal, örnek alınan bakterinin genetik kodunun dörtte biri uzunluÄŸundaydı. OluÅŸturulan yapay kopyalar, maya hücreleri içerisine sokularak tüm bir kromozomu meydana getirdiler. Bu sentetik kromozoma “M genitalyum JCVI-1.0″ adı verildi.
BÄ°R SONRAKÄ° HEDEF
Bilim adamlarının bir sonraki hedefi, sentetik kromozomu bir hücreye yerleÅŸtirmek. Hücreyi ele geçirecek olan sentetik kromozom, ona artık “canlı” iÅŸlevlerini kazandıracak, çoÄŸalıp büyümesine imkan saÄŸlayacak. Venter’in ekibi bu iÅŸlemin tatbikatını zaten yapmış ve baÅŸarılı olmuÅŸtu. Aynı iÅŸlemin sentetik kromozom kullanılarak yapılması, “yapay organizmanın” yaratılması yolunda son adım olacak.
Ne iÅŸe yarayacak
HAVAYI TEMÄ°ZLER
Laboratuvar ortamında üretilen canlı organizmalar, sayısız kullanım alanı bulabilir. Mesela karbondioksit emen yaşam formları üretilip küresel ısınmayla mücadele edilebilir. Ayrıca alternatif enerji kaynakları da yaratılabilir.
YAKIT ÃœRETEBÄ°LÄ°R
Araştırmayı yürüten Craig Venter, yakıt üreten yapay bir mikrobun trilyon dolar edebileceğini bildirdi. Biyoetik örgütleri ise endişeli.Devlet denetimi olmadan kendi çıkarları için hayatın temelleriyle oynayan bu araştırmaların durdurulmasını isteyenler var.
